Theo bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương, mùa đông với thời tiết lạnh, độ ẩm cao, nhiệt độ thay đổi thất thường là điều kiện thuận lợi cho virus, vi khuẩn phát triển mạnh. Đây cũng là thời điểm trẻ nhỏ dễ mắc nhiều bệnh lý, đặc biệt là các bệnh lây qua đường hô hấp và tiêu hóa.

Do hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện, nếu không được chăm sóc và phòng ngừa đúng cách, trẻ rất dễ mắc các bệnh như: cảm lạnh, đau mắt đỏ, tay chân miệng, tiêu chảy, viêm họng, viêm mũi, viêm xoang, viêm phế quản và đặc biệt là viêm phổi một trong những nguyên nhân hàng đầu gây nhập viện và biến chứng nguy hiểm ở trẻ nhỏ vào mùa đông.

Xem thêm:

Cơ thể mất nước dù uống nước thường xuyên? Nguyên nhân vì sao?

Cúm Mùa Những Nguyên Tắc Dinh Dưỡng Quan Trọng Giúp Bạn Nhanh Hồi Phục

Vị nào ngon nhất? Khám phá 6 hương vị nước bù điện giải ZOZO

8 THỨC UỐNG ĐIỆN GIẢI TỐT NHẤT CHO SỨC KHỎE

Bổ sung nước và điện giải đúng cách khi mắc sốt xuất huyết

Viêm phổi nỗi lo lớn của phụ huynh trong mùa đông

Phụ huynh đưa con đến khám tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Trong số các bệnh thường gặp ở trẻ vào mùa đông, viêm phổi là bệnh khiến nhiều bậc phụ huynh lo lắng nhất. Viêm phổi là tình trạng các phế nang trong phổi bị viêm, có thể xảy ra ở một vùng phổi, nhiều vùng phổi hoặc nặng hơn là viêm toàn bộ phổi.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, viêm phổi có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng trẻ.

Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ

Viêm phổi có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là vi khuẩn, virus và nấm. Đặc biệt vào mùa đông, môi trường lạnh ẩm và ô nhiễm không khí khiến nguy cơ mắc bệnh càng tăng cao.

1. Viêm phổi do vi khuẩn

Nguyên nhân thường gặp nhất là vi khuẩn Streptococcus pneumoniae. Ngoài ra, trẻ cũng có thể mắc viêm phổi do các vi khuẩn khác như Haemophilus influenzae, Legionella…

Viêm phổi do vi khuẩn thường khởi phát nhanh, triệu chứng rõ rệt và dễ gây biến chứng nặng nếu không được điều trị đúng phác đồ.

2. Viêm phổi do virus

Nhiều loại virus có thể gây viêm phổi ở trẻ, phổ biến như:

• Virus cúm Influenza A, B

• Virus hợp bào hô hấp (RSV)

• Rhinovirus

• Adenovirus

Virus lây lan nhanh qua đường hô hấp, đặc biệt trong môi trường đông người như trường học, nhà trẻ, khu vui chơi điều rất phổ biến vào mùa đông.

3. Viêm phổi do nấm

Ít gặp hơn nhưng rất nguy hiểm là viêm phổi do nấm. Trẻ có thể nhiễm nấm khi hít phải bào tử nấm trong không khí ô nhiễm, khói bụi, khói thuốc lá hoặc hóa chất.

Viêm phổi do nấm thường diễn tiến phức tạp, khó điều trị và cần được chẩn đoán sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa.

Nhận diện triệu chứng viêm phổi ở trẻ

Viêm phổi xảy ra khi một hoặc cả hai bên phổi bị nhiễm trùng, tại vùng viêm có thể xuất hiện dịch mủ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng hô hấp.

Các triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Tức ngực, khó thở, thở nhanh

• Ho nhiều, ho kéo dài

• Sốt cao, thân nhiệt tăng liên tục không hạ

• Mệt mỏi, suy nhược, ra nhiều mồ hôi

• Buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy

Ở trẻ nhỏ, triệu chứng viêm phổi rất dễ nhầm với cảm cúm thông thường, khiến nhiều phụ huynh chủ quan. Khi thấy trẻ có các dấu hiệu như: sốt, bỏ bú, ho nhiều, thở gấp, nôn trớ, mệt lả, cha mẹ cần nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán chính xác.

Viêm phổi có khả năng lây truyền, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền. Do đó, việc phòng bệnh trong mùa đông là vô cùng quan trọng.

8 cách phòng bệnh mùa đông cho trẻ theo khuyến cáo bác sĩ

Mùa đông là thời điểm sức đề kháng của trẻ dễ suy giảm do thời tiết lạnh, độ ẩm cao và sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa ngày đêm. Để hạn chế nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp, tiêu hóa và các bệnh truyền nhiễm thường gặp, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần chú ý thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng bệnh sau:

1. Giữ ấm cơ thể đúng cách, tránh nhiễm lạnh

Giữ ấm là yếu tố quan trọng hàng đầu giúp phòng bệnh cho trẻ trong mùa đông. Phụ huynh cần mặc đủ ấm cho trẻ, đặc biệt là các vùng dễ bị nhiễm lạnh như cổ, ngực, bàn tay, bàn chân và đầu. Khi thời tiết lạnh, nên cho trẻ mặc nhiều lớp áo mỏng để dễ điều chỉnh khi nhiệt độ thay đổi.

Khi đưa trẻ ra ngoài, cần đội mũ, quàng khăn, mang tất chân để tránh gió lạnh thổi trực tiếp vào cơ thể. Vào ban đêm, cần giữ phòng ngủ đủ ấm, tránh để quạt hoặc gió lùa trực tiếp vào trẻ, nhất là với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

2. Tắm nước ấm, vệ sinh cơ thể đúng thời điểm

Trong mùa đông, trẻ vẫn cần được tắm rửa để giữ vệ sinh cơ thể, tuy nhiên cần tắm bằng nước ấm, tắm nhanh và kín gió. Thời điểm tắm thích hợp là vào ban ngày khi nhiệt độ ổn định, tránh tắm quá muộn vào buổi tối.

Sau khi tắm, cần lau khô người ngay, mặc quần áo ấm cho trẻ và tránh để trẻ bị lạnh đột ngột. Đối với trẻ nhỏ, không nên tắm quá lâu vì có thể làm mất nhiệt cơ thể, khiến trẻ dễ mắc các bệnh đường hô hấp.

3. Đeo khẩu trang và hạn chế lây nhiễm qua đường hô hấp

Các bệnh thường gặp vào mùa đông như cúm, viêm họng, viêm phổi chủ yếu lây truyền qua đường hô hấp. Do đó, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh nên cho trẻ đeo khẩu trang khi ra ngoài, đặc biệt là khi đến nơi đông người như trường học, trung tâm thương mại, bệnh viện.

Bên cạnh đó, cần dạy trẻ che miệng khi ho, hắt hơi và tránh đưa tay lên mắt, mũi, miệng để hạn chế nguy cơ nhiễm virus, vi khuẩn.

4. Giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng nhưng tránh gió lùa

Không gian sinh hoạt của trẻ cần được giữ sạch sẽ, khô ráo và thông thoáng, đặc biệt là phòng ngủ và phòng học. Phụ huynh nên vệ sinh nhà cửa thường xuyên, lau dọn đồ dùng, đồ chơi của trẻ để loại bỏ vi khuẩn, virus.

Tuy nhiên, vào mùa đông cần tránh để gió lạnh lùa trực tiếp vào phòng. Nếu sử dụng điều hòa hoặc máy sưởi, cần duy trì độ ẩm phù hợp, tránh không khí quá khô khiến niêm mạc đường hô hấp của trẻ bị khô, dễ nhiễm trùng.

5. Vệ sinh cá nhân đúng cách rửa tay thường xuyên

Rửa tay bằng xà phòng là một trong những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả nhất giúp phòng bệnh cho trẻ vào mùa đông. Phụ huynh cần hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chơi đồ chơi hoặc tiếp xúc với các bề mặt công cộng.

Ngoài ra, cần thường xuyên vệ sinh đồ dùng cá nhân của trẻ như bình sữa, cốc uống nước, thìa, bát, đồ chơi… để hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể.

6. Tiêm phòng vaccine đầy đủ, đúng lịch

Tiêm chủng đầy đủ là biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa nhiều bệnh nguy hiểm thường gặp ở trẻ trong mùa đông như cúm, sởi, viêm phổi, thủy đậu, quai bị…

Phụ huynh cần đưa trẻ đi tiêm vaccine đúng lịch theo khuyến cáo của Bộ Y tế và bác sĩ chuyên khoa. Đối với một số vaccine cần tiêm nhắc lại hoặc tiêm theo mùa, cha mẹ nên chủ động theo dõi lịch tiêm để đảm bảo hiệu quả phòng bệnh tối ưu cho trẻ.

7. Chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường sức đề kháng

Một chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng giúp nâng cao hệ miễn dịch, hỗ trợ trẻ chống lại các tác nhân gây bệnh trong mùa đông. Bữa ăn của trẻ cần đảm bảo đủ các nhóm chất: đạm, tinh bột, chất béo, vitamin và khoáng chất.

Nên tăng cường rau xanh, trái cây giàu vitamin C, thực phẩm giàu kẽm, sắt, đồng thời cho trẻ uống đủ nước ấm mỗi ngày. Đối với trẻ nhỏ, cần đảm bảo an toàn thực phẩm, tránh thức ăn không rõ nguồn gốc hoặc bảo quản không đúng cách.

8. Vận động hợp lý và không tự ý sử dụng thuốc

Mặc dù thời tiết lạnh, trẻ vẫn cần được vận động thể dục nhẹ nhàng để nâng cao sức khỏe và tăng sức đề kháng. Phụ huynh có thể cho trẻ tập các bài vận động trong nhà hoặc ngoài trời vào những thời điểm thời tiết ấm áp trong ngày.

Đặc biệt, không tự ý sử dụng thuốc cho trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ, nhất là thuốc kháng sinh. Việc tự ý dùng thuốc có thể gây ra nhiều tác dụng phụ và làm bệnh diễn tiến nặng hơn. Khi trẻ có dấu hiệu bất thường như sốt cao, ho kéo dài, khó thở, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám để được tư vấn và điều trị đúng cách.